تصرف عدوانی چیست؟

تصرف عدوانی چیست؟

معنای اصطلاحی تصرف: تصرف که از آن به ید (دست) هم تعبیر می‌شود عبارت است از سلطه و اقتداری که شخص به‌طور مستقیم یا به واسطه غیر، بر مالی دارد.

بررسی تصرف عدوانی با رویکرد حقوقی:

ماده ۱۵۸ قانون آئین دادرسی مدنی دادگاه‌های عمومی و انقلاب دعوای تصرف عدوانی را چنین تعریف می‌کند: «دعوای تصرف عدوانی عبارت است از ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می‌نماید .» این تعریف فقط شامل اموال غیرمنقول است؛ پس اگر کسی به صورت عدوانی اتومبیل یا تلفن همراه یا مال منقول دیگری را از تصرف او خارج سازد، تعریف فوق این موارد را شامل نخواهد شد. اگر مال با رضایت متصرف سابق از تصرف او خارج شده باشد و به تصرف دیگری درآید سپس متصرف سابق از رضایت خویش پشیمان شده و عدول نماید، عنوان تصرف عدوانی بر فعل متصرف لاحق صادق نخواهد بود.

در دعوای تصرف عدوانی شخصی که ادعا دارد مال از ید او خارج شده نیازی ندارد به مالکیت خود استناد کند بلکه کافی است تصرف سابق خود بر مال را به اثبات برساند. کسی که در دعوای تصرف عدوانی شکست می‌خورد می‌تواند پس از آن دعوای مالکیت مطرح کند امّا عکس این قضیه ممکن نیست.

قانون در خصوص تعریف دعوای تصرف عدوانی در  ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی بیان می دارد که : «دعوای تصرف عدوانی عبارت است از ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می نماید.»

بنا بر ماده فوق می‌توان اینگونه برداشت که تصرف عدوانی در خصوص اموال غیر منقول قابل تحقق می‌باشد و در مورد اموال منقول نمی‌توان از تصرف عدوانی صحبت به میان آورد و در خصوص عدوان مهم عدم رضایت متصرف سابق می‌باشد و در صورت رضایت پیشین عدول از آن نمی‌توان به تصرف عدوانی استناد کرد همچنین در تصرف عدوانی صرف تصرف سابق کفایت کرده و نیاز به اثبات مالکیت نمی‌باشد این امر در ماده ۱۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی مورد توجه قرار گرفته است . البته لازم به ذکر است که ماده ۱۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی، مالکیت خواهان تنها اماره‌ای بر سبق تصرفات وی بوده و خلاف آن قابل اثبات است.

سه معیار مطرح در دعوای تصرف عدوانی:

  • اثبات سابقه تصرف خواهان
  • اثبات لحوق تصرف خوانده (تصرفات بعدی خوانده)
  • اثبات عدوانی بودن تصرف (اینکه مال بدون اجازه متصرف سابق به تصرف دیگری درآمده است)

 مـاده ۱۴۱ قـانون آیین دادرسی مدنی،  در خصوص ارکان دعوای تصرف عدوانی می‌باشد که ارکان این دعوا را شامل سه مورد سابقه تـصرفات خـواهان،  الحاق تصرف جدید خوانده و عدوانی بودن تصرف عنوان می‌کند.

‌نکته قابل توجه در این قسمت این می‌باشد که مدت زمان تصرف سابق خواهان باید به اندازه‌ای باشد کـه او عرفـاً متصرف شناخته شود و این مدت بنا بر نظر قاضی و عرف می‌تواند متفاوت باشد.

تصرف عدوانی علاوه بر جنبه حقوقی دارای جنبه کیفری نیز بوده و قابل تعقیب کیفری می‌باشد این مهم در ماده ۶۹۰  قانون مجازات اسلامی مورد توجه قرار گرفته است و قانون‌گذار برای متصرف عدوانی مجازات تعیین نموده است .
براساس ماده ۶۹۰  قانون مجازات اسلامی، هرکس به وسیله صحنه‌سازی از قبیل پی‌کنی، دیوارکشی، تغییر حد فاصل، امحای مرز، کرت‌بندی، نهرکشی، حفر چاه، غرس اشجار و زراعت و امثال آن به تهیه آثار تصرف در اراضی مزروعی اعم از کشت شده یا در آیش زراعی، جنگل‌ها و مراتع ملی شده، کوهستان‌ها، باغ‌ها، قلستان‌ها، منابع آب، چشمه سارها انهار طبیعی و پارک‌های ملی، تأسیسات کشاورزی و دامداری و دامپروری و کشت و صنعت و اراضی موات و بایر و سایر اراضی و املاک متعلق به دولت یا شرکت‌های وابسته به دولت یا شهرداری‌ها یا اوقاف و همچنین اراضی و املاک و موقوفات و محبوسات و اثلاث باقیه که برای مصارف عام‌المنفعه اختصاص یافته یا اشخاص حقیقی یا حقوقی به منظور تصرف یا ذی‌حق معرفی‌کردن خود یا دیگری، مبادرت نماید یا بدون اجازه سازمان حفاظت محیط زیست یا مراجع ذی‌صلاح دیگر مبادرت به عملیاتی نماید که موجب تخریب محیط زیست و منابع طبیعی گردد یا اقدام به هرگونه تجاوز و تصرف عدوانی یا ایجاد مزاحمت یا ممانعت از حق در موارد مذکور نماید به مجازات یک ماه تا یک سال حبس محکوم می‌شود.

انواع تصرف عدوانی

طبق قانون تصرف عدوانی به دو نوع تقسیم می‌گردد. تصرف عدوانی کیفری و تصرف عدوانی حقوقی. هر کدام از آن‌ها دارای شرایط خاصی هستند:

  • تصرف عدوانی کیفری

تصرف عدوانی کیفری به معنای تصرف مالی که متعلق به شخص دیگری است. آن هم با اطلاع از اینکه مال تعلق به شخص دیگری دارد. به لحاظ قانونی تصرف عدوانی کیفری جرم محسوب می‌گردد و در صورت اثبات جرم، شخص از یک ماه تا یک سال به  حبس محکوم می‌گردد. این نوع تصرف برای اموال غیر منقول اطلاق می‌گردد.

  • تصرف عدوانی حقوقی

تصرف عدوانی حقوقی در ماده ۱۵۸ مورد اشاره قرار گرفت لازم به ذکر است که تفاوت این نوع تصرف با تصرف عدوانی کیفری در اثبات مالکیت و تقدیم دادخواست می‌باشد زیرا در بعد حقوقی تصرف سابق کافی بوده و نیاز به اثبات مالکیت نیست در حالی که برای اقامه کیفری باید مالکیت به اثبات برسد. برای پیگیری حقوقی می‌بایست دعوا حتماً در قالب برگه چاپی مخصوص که همان دادخواست می‌باشد مطرح گردد.

البته لازم به ذکر است که نباید از وجود و یا عدم وجود سوءنیت نیز غافل شد.

بررسی تصرف عدوانی با رویکرد حقوقی

قانون در خصوص تعریف دعوای  تصرف عدوانی در  ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی بیان می‌دارد که : «دعوای تصرف عدوانی عبارت است از ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می نماید.»

بنابر ماده فوق می‌توان اینگونه برداشته که تصرف عدوانی در خصوص اموال غیر منقول قابل تحقق می‌باشد و در مورد اموال منقول نمی‌توان از تصرف عدوانی صحبت به میان آورد و در خصوص عدوان مهم عدم رضایت متصرف سابق می‌باشد و در صورت رضایت پیشین عدول از آن نمی‌توان به تصرف عدوانی اسناد کرد همچنین در تصرف عدوانی صرف تصرف سابق کفایت کرده و نیاز به اثبات مالکیت نمی‌باشد این امر در ماده ۱۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی مورد توجه قرار گرفته است. البته لازم به ذکر است که  ماده ۱۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی، مالکیت خواهان تنها اماره‌ای بر سبق تصرفات وی بوده و خلاف آن قابل اثبات است.

 مـاده ۱۴۱ قـانون آیین دادرسی مدنی،  در خصوص ارکان دعوای تصرف عدوانی می‌باشد که ارکان این دعوا را شامل سه مورد سابقه تـصرفات خـواهان،  الحاق تصرف جدید خوانده و عدوانی بودن تصرف عنوان می‌کند.

‌نکته قابل توجه در این قسمت این می‌باشد که مدت زمان تصرف سابق خواهان باید به اندازه‌ای باشد کـه او عرفـاً متصرف شناخته شود و این مدت بنا بر نظر قاضی و عرف می‌تواند متفاوت باشد.

بررسی تصرف عدوانی با رویکرد کیفری

ذیل مادۀ ۶۹۰  قانون مجازات اسلامی عنصر قانونی جرم تصرف عدوانی را تشکیل می‌دهد. در موضوع تصرف عدوانی کیفری، قاضی موظف است پس از طرح شکایت برابر آئین دادرسی کیفری رسیدگی نماید و علاوه بر مجازات مجرم، حسب مورد به رفع تصرف عدوانی، حکم بدهد این مادۀ قانونی (۶۹۰) فقط دربارۀ اموال غیرمنقول است و اموال منقول را شامل نمی‌شود و در خصوص اموال منقول، همچنان باید به قانون اصلاح قانون جلوگیری از تصرف عدوانی مصوب ۱۳۵۲ استناد نمود. در رویکرد کیفری فقط احراز واقع لازم است و دادگاه پس از احراز اینکه تصرف فعلی من غیر حق و عدوانی است رای صادر می‌کند برخلاف رویکرد حقوقی که برای صدور رای سه موضوع، سبق تصرف مدعی، لحوق تصرف مشتکی‌عنه و عدوانی بودن تصرف او لازم است.

نکته : در صورت حصول شرایط مذکور در تبصره ۲ مادۀ ۶۹۰ صدور قرار بازداشت موقت متصرف عدوانی، الزامی است.

امتیازات دعوای تصرف عدوانی

  • نیازی به ارائه دلیل مالکیت (مانند سند رسمی) از طرف خواهان نیست.
  • دعاوی تصرف عدوانی خارج از نوبت رسیدگی می‌شوند.
  • برای صدور دستور موقت نیازی به اخذ تأمین از خواهان برای خسارات احتمالی نیست.
  • هزینه دادرسی دعوای تصرف عدوانی به دلیل غیر مالی بودن آن مقطوع و ارزان است.

تفاوت تصرف عدوانی و دعوای خلع ید

با توجه به اینکه تصرف عدوانی و خلع ید از دعاوی تصرف می‌باشند بعضا پیش می‌آید که افراد و وکلا در خصوص این دو دعوا خلط ایجاد کرده و حتی در دادخواست خود به اشتباه این دو را به جای هم به کار برده و همین باعث رد دعوا یا اخطار رفع نقص می‌شود. درست است که هر دو از دعاوی تصرف محسوب می‌باشند امّا بین این دو مهم ترین تفاوتی که وجود دارد بحث اثبات مالکیت می‌باشد وجود دارد که در خصوص دعوای خلع ید باید مالکیت به اثبات برسد و برا‌ی قاضی مالکیت خواهان محرز شود در حالی که برای تصرف عدوانی صرف تصرف سابق کفایت کرده و نیاز به اثبات مالکیت نمی‌باشد.

تفاوت های تصرف عدوانی و دعوای خلع ید

یکی از مواردی که در دعوای تصرف عدوانی مورد توجه است، تفاوت تصرف عدوانی و دعوای خلع ید است.

این تفاوت‌ها عبارتند از:

  • دعوای تصرف عدوانی برای اموال غیر منقول قابل طرح است. دعوای خلع ید هم برای اموال منقول هم غیر منقول قابل طرح است.
  • دعوای تصرف عدوانی را می‌توان خارج از نوبت رسیدگی کرد. دعوای خلع ید را نمی‌توان خارج از نوبت رسیدگی نمود.
  • در دعوای خلع ید حتماً باید حکم قطعی صادر شود تا حکم لازم الاجرا شود. در دعوای تصرف عدوانی قبل از قطعیت حکم هم می‌شود آن را به موعد اجرا گذاشت. بنابراین پس از صدور حکم مبنی بر رفع تصرف عدوانی، اجراییه صادر و رای اجرا می‌شود.
  • تفاوت مهم دیگر بین دعاوی تصرف عدوانی و خلع ید این نکته است که دعاوی تصرف دعاوی غیر مالی هستند و هزینه دادرسی آن‌ها نیز مانند دیگر دعاوی غیرمالی خواهد بود. اما هزینه در دعوای خلع ید، بر اساس قیمت ملک مشخص خواهد شد.
  • همانطور که در مبحث پیش ذکر شد، در دعاوی سه‌گانه سبق تصرف باید مورد اثبات قرار گیرد. اما در خلع ید، برخلاف دعاوی مربوط به تصرف لازم است تا مالکیت فرد مورد اثبات قرار بگیرد.

نکته های مهم در مورد تصرف عدوانی:

  • نکته ی اول اینکه بعد از اثبات عدوانی بودن تصرف متصرف، مالک می‌تواند اجرت المثل ایام تصرف را از متصرف مطالبه نماید. که این میزان اجرت المثل با نظر کارشناس مشخص خواهد شد.
  • نکته دیگری که باید مدنظر قرار گیرد این موضوع است که: بعداز اثبات عدوانی بودن تصرف متصرف، مالک می‌تواند درخواست صدور حکم خلع ید متصرف را از دادگاه تقاضا نماید. این در صورتی است که مالک بتواند مالکیت خود را از طریق اسناد رسمی به اثبات برساند و قراردادی بین طرفین نباشد.
  • نکته دیگری که باید مد نظر قرار گیرد این است که مجازات تصرف عدوانی می‌تواند تشدید شود. در این خصوص ماده ۶۹۳ قانون مجازات اسلامی بیان داشته است که در هر زمانی که شخصی به موجب حکم قطعی محکوم به خلع ید از مال غیر منقولی یا محکوم به رفع مزاحمت یا رفع ممانعت از حق شده است و سپس بعد ‌از اجرای حکم مورد حکم را عدواناً متصرف شده باشد یا اقداماتی بدون مجوز انجام بدهد علاوه بر رفع تجاوز به حبس از شش ماه تا دو سال نیز محکوم ‌خواهد گردید. بنابر این تکرار تصرف عدوانی می‌تواند باعث تشدید مجازات شود.

داخواست تصرف عدوانی تحت چه شرایطی رسیدگی می‌شود؟

اولین قدم برای طرح یک دعوی، دادخواهی از طریق تنظیم یک دادخواست برای رسیدگی در یک دادگاه حقوقی صالح است بنابراین باید در اولین فرصت به یکی از دفاتر خدمات قضایی محل زندگی خود مراجعه و دادخواست حقوقی خود را برای ثبت ارائه دهید.

پس از ثبت دادخواست، به دادگاه صالح ارجاع می‌شود و در آنجا با تعیین شعبه رسیدگی و تعیین وقت دادرسی شما احضار و دفاعیات خود را مطرح می‌نمایید.

مطابق ماده ای از قانون آیین دادرسی مدنی دعوی تصرف یعنی متصرف سابق، مدعی است که شخص دیگری بدون رضایت او مال غیر منقولی را از تصرف او خارج کرده و ادعای تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می‌نماید بنابر این صرف اثبات تصرف سابق کافی است و نیازی به ادله دیگری نیست حتی سند رسمی مالکیت، و دادگاه بر مبنای همان تصرف حکم صادر می‌نماید.

عناصر تشکیل دهنده جرم تصرف عدوانی

جرم تصرف عدوانی دارای سه عنصر می‌باشدکه در ادامه توضیح داده خواهد شد.

عناصر تشکیل دهنده جرم تصرف عدوانی:

  • عنصر قانونی: ماده ۶۹۰ قانون مجازات
  • عنصر مادی:

 الف) عمل فیزیکی:   عمل فیزیکی جرم تصرف عدوانی، اقدام به تصرف املاک متعلق به دیگری است

 ب) شرایط و اوضاع و احوال لازم:

  1. وجود مال غیر منقول: موضوع جرم تصرف عدوانی تصرف مال غیرمنقول متعلق به دیگری است
  2. عدم رضایت مالک یا ذی حق:اصولاً عدم رضایت مالک لازمه تحقق جرایم علیه اموال و مالکیت است، رضایت مالک در این جرایم وصف کیفری را از عمل مرتکب می‌زداید.
  • عنصرروانی:

الف: علم به موضوع: عالم بودن به اینکه مال متعلق به دیگری می‌باشد.

ب: سوءنیت عام و خاص: دارا بودن عمد در فعل نیز لازم می‌باشد.

تصرف عدوانی در ملک مشاع: دعوی تصرف عدوانی در دو بعد حقوقی وکیفری قابل بررسی است:

  • دعوای تصرف عدوانی حقوقی در ملک مشاع

قانون‌گذار در ماده ۱۶۷ قانون آیین دادرسی مـــدنـــی در ایـــن رابـطــه مــوضــوع را حــل نـمـوده و بـه‌صراحت اعلام داشته است: در صورتی که ۲ یا چند نفر، مال غیرمنقولی را به طور مشترک در تصرف داشته یا استفاده می‌کرده‌اند و بعضی دیگر مانع تصرف یا استفاده یا مزاحم استفاده بعضی دیگر شـونـد، حسب مورد در حکم تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق محسوب و مشمول مقررات این فصل (فصل هشتم قانون آیین دادرسی مدنی) خواهند بود.

  • دعوای تصرف عدوانی کیفری در ملک مشاع

قانون گذار به خاطر اهم شمردن موضوع دعوای تصرف عدوانی دو راهکار (حقوقی – کیفری) برای رفع حالت تصرف عدوانی پیش بینی کرده است.

در مورد تصرف عدوانی هرچند یک نظریه مشورتی از سوی اداره حقوقی قوه قضاییه به شماره ۷۵۹۹/۷ -۱۳۷۲/۱۰/۲۶ با استناد به رأی وحدت رویه مذکور صادر و جرم تصرف عدوانی در ملک مشاع قابل تحقق دانسته شده است؛ اما باید اذعان داشت که این رأی وحدت رویه قابل تسری به این مورد نیست و با توجه به اصل تفسیر مضیق متون جزایی و تفسیر آنها به نفع متهم باید قائل به نظری شد که ارتکاب این جرم را در ملک مشاع ممکن نمی‌داند. بنابراین چنین شکوائیه‌ای باید با قرار منع تعقیب روبه‌رو شود و شاکی از طریق حقوقی اقدام کند.

‌باید توجه داشت که در بعد حقوقی این دعوا، همان‌گونه که گفته شد، سبق تصرفات خواهان مهم است؛ در حالی که در بعد کیفری با توجه به ماده ۶۹۰  قانون مجازات اسلامی به نظر می‌رسد اثبات مالکیت شاکی مورد نظر قانون‌گذار بوده  است.

مهلت شکایت تصرف عدوانی 

باتوجه به اینکه تصرف عدوانی جزء جرایم قابل گذشت است که با رضایت و گذشت شاکی تعقیب آن موقوف می‌شود. بر اساس ماده ی ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی در جرایم تعزیری قابل گذشت هرگاه متضرر از جرم در مدت یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم، شکایت نکند، حق شکایت کیفری او ساقط می‌شود مگر اینکه تحت سلطه ی متهم بوده یا به دلیلی خارج از اختیار، قادر به شکایت نباشد که در این صورت مهلت مزبور از تاریخ رفع مانع محاسبه می‌شود. هر گاه متضرر از جرم قبل از انقضای مهلت مزبور فوت کند و دلیلی بر صرف نظر وی از طرح شکایت نباشد هر یک از ورثه وی در مهلت شش ماه از تاریخ وفات حق شکایت دارد.

نحوه طرح دعوی تصرف عدوانی

دعوای تصرف عدوانی توسط متصرف سابق علیه متصرف فعلی مطرح می‌شود.

دادگاه صالح به رسیدگی به دعوای رفع تصرف عدوانی، دادگاه محل وقوع ملک مورد تصرف می‌باشد. از جمله دلایلی که می‌توان جهت اثبات ادعا مطرح نمود می‌توان به شهادت شهود، ارائه مدارکی مانند وکالت نامه، اجاره نامه و … که ثابت نماید ملک وی در تصرف خوانده بوده و مدت آن تمام شده است، ارائه مدرکی که نشان دهد معامله‌ای که بین او و متصرف صورت گرفته است به جهتی از جهات باطل یا فسخ گردیده و … اشاره نمود.

در صورتی که خواهان مالک رسمی ملک شناخته شود می‌تواند اجرت المثل ایام تصرف را نیز ضمن دعوای رفع تصرف عدوانی بخواهد.

در صورتی که دادگاه پس از بررسی اسناد و مدارک ارائه شده ، تصرف خوانده را غیر قانونی تشخیص دهد رای به رفع تصرف عدوانی صادر می‌نماید. همچنین خواهان می‌تواند قبل از صدور رای، تقاضای صدور دستور موقت نماید و دادگاه در صورتی که دلایل وی را موجه تشخیص دهد، دستور جلوگیری از ایجاد آثار تصرف و یا تکمیل اعیانی از قبیل احداث بنا و غرس اشجار یا کشت زرع یا از بین بردن آثار موجود را در ملک مورد دعوا صادر می‌نماید.

رسیدگی به دعوا تصرف عدوانی چگونه صورت میگیرد؟

مطابق با ماده ١٧٧ قانون آیین دادرسی مدنی، رسیدگی به دعوای تصرف عدوانی، تابع تشریفات رسیدگی نیست و رسیدگی آن بدلیل اهمیت زیاد، خارج از نوبت می‌باشد.

در حال حاضر میتوان اینگونه بیان نمود که برای طرح دعوای تصرف عدوانی، دو راه وجود دارد:

  • اقامه دعوای حقوقی مطابق قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال ١٣٧٩.
  • اقامه دعوای کیفری مطابق با ماده ۶٩٠ قانون مجازات اسلامی.

نکته مهم این است که هر چند عنوان هر دو دعوا، تصرف عدوانی است امّا خواهان اختیاری در انتخاب یکی از آنان ندارد بلکه مطابق با دلایلی که در اختیار دارد، باید یکی از دعاوی را طرح نماید.

در خصوص اجرای رای رفع تصرف عدوانی ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی مدنی بیان می‌دارد:

در صورتی که رای صادره مبنی بر رفع تصرف عدوانی باشد، بلافاصله به دستور مرجع صادرکننده توسط اجرای دادگاه ضابطین دادگستری اجرا خواهد شد و درخواست تجدیدنظر مانع اجرا نمی‌باشد در صورت فسخ و در مرحله تجدیدنظر، اقدامات اجرایی به دستور دادگاه اجرا کننده حکم به حالت قبل از اجرا اعاده می‌شود و در صورتی که محکوم به، عین معین بوده و استرداد آن ممکن نباشد، مثل یا قیمت آن وصول و تأدیه خواهد شد.

مجازات جرم تصرف عدوانی

براساس ماده ۶۹۰  قانون مجازات اسلامی هر فرد اقدام به هر نوع تصرف از نوع عدوانی یا به وجود آمدن مزاحمت یا ممانعت از حق در مورد های مذکور نماید به مجازات ۱ ماه تا یک سال حبس محکوم می‌شود و دادگاه موظف به رفع تصرف یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حق می‌باشد.

جرم تصرف عدوانی از جمله جرایم قابل گذشت بوده و بدون شکایت شاکی خصوصی قابل پیگیری نیست و با توجه به مجازات اندک این جرم و قرار گرفتن در درجه ۷ تعزیری مستقیماً در دادگاه رسیدگی می‌شود.

مزیت داشتن مشاور در دعاوی تصرف عدوانی

استفاده از مشاور در تمامی پرونده‌های حقوقی و کیفری بسیار مفید بوده که در ذیل به صورت مختصر دلیل به کارگیری مشاور در چنین پرونده‌هایی را شرح می‌دهیم:

مزایای داشتن مشاور در دعاوی تصرف عدوانی

  1. تفکیک تصرف عدوانی از دعاوی مشابه
  2. تخصص و تبحر بالا در پیگیری و تنطیم لوایح به دلیل تجربه‌های پیشین
  3. طرح دعوای کیفری در صورت وجود شرایط تحقق و حصول نتیجه بهتر و زمان بری کمتر
  4. صرف کردن زمان کمتر و اخذ نتیجه بهتر
  5. دستیابی به حقوق از دست رفته
  6. رعایت مواعد قانونی و استفاده از ادله در زمان مناسب

مشارکت در ساخت چیست؟

مشارکت در ساخت

 

مشارکت در ساخت در واقع نوعی قرارداد است که در حوزه پیمانکاری و ساخت و ساز منعقد می‌شود. حتماً تا به حال عبارت « مشارکت در ساخت » به گوشتان خورده است، ولی ممکن است ندانید شرایط و قوانین این توافق چیست. بارها شنیده‌ایم که صاحب یک خانه یا زمین، ملک خود را به سازنده‌ای واگذار کرده تا آن را تبدیل به آپارتمان کند و در ازای آن، صاحب چند واحد آپارتمان شود؛ توافقی که بسیار خوب به نظر می‌رسد و شما را صاحب چند واحد نوساز کند. اگر در این فکر هستید که زمین یا خانه قدیمی خود را بفروشید و با پول آن خانه جدیدی بخرید، مشارکت در ساخت یکی از راه‌ هایی است که می‌تواند شما را صاحبخانه‌ کند و به افزایش سرمایه برساند. فواید مشارکت در ساخت به شرط آشنایی با همه جنبه‌های آن از معایبش بیشتر است.

قرارداد مشارکت در ساخت یک نوع توافق دو طرفه و قرارداد خصوصی است که در آن مالک زمین ملک خود را به عنوان سرمایه در اختیار سازنده قرار می‌دهد و هزینه‌های ساخت و ساز ساختمان توسط سازنده تامین می‌شود. مشارکت در ساخت را می‌توان به عنوان یک سرمایه‌گذاری مشترک میان سازنده و مالک در نظر گرفت.

در مشارکت در ساخت می‌تواند خانه‌های کلنگی را با مشارکت دیگران نوسازی کرد. از دیگر مزایای مشارکت در ساخت رشد سرمایه است. با توجه به افزایش روز افزون قیمت ملک، ساخت واحدهای تازه می‌تواند افزایش سرمایه را به دنبال داشته باشد.

 

مشارکت در ساخت چیست؟ و چه افرادی باید سراغ قراردادهای مشارکت در ساخت بروند؟

همان‌طور که از نام مشارکت مشخص است، این قرارداد یک نوع «توافق» دو طرفه است که هر یک از طرفین در آن آورده‌ای دارند و با توجه به نسبت آورده‌شان با هم شریک می‌شوند.

به عبارتی دیگر، اشخاصی که زمین دارند اما سرمایه ندارند، با سازندگانی که تجربه لازم و سرمایه ساخت دارند اما زمین برای ساخت و ساز را ندارند، شریک شده و در زمین مالک، ساختمان را بنا می‌کنند. ۴ رکن اصلی برای قرارداد مشارکت در ساخت وجود دارد:

۱. فنی و مهندسی: توانمندی سازنده در اجرا و ساخت (دانش فنی سازنده)
۲. ضوابط و قوانین روز اداره‌های مرتبط: اطلاع از قوانین به روز شهرداری، نظام مهندسی، آتش نشانی و غیره
۳. مسائل حقوقی قرارداد: همه موارد باید با جزئیات در قرارداد ذکر شود
۴. مسائل اقتصادی: مالک و سازنده باید بتوانند ریسک بالای اقتصادی مشارکت در ساخت را بپذیرند
بگذارید مثال واضح‌تری بزنیم؛ مثلا شما صاحب خانه‌ای ویلایی و کلنگی هستید. با توجه به افزایش جمعیت و نیاز به مسکن و بالا رفتن قیمت خانه، به این فکر افتاده‌اید که خانه‌تان را خراب کنید و در همان زمین، آپارتمانی چند طبقه بسازید.

اما مشکل اصلی شما این است که نه تخصص این کار را دارید و نه پولش را. اینجاست که مشارکت در ساخت می‌تواند به کمک شما بیاید. به این صورت که یک سازنده سرمایه و تخصص خود را با شما شریک می‌شود و برایتان آن خانه‌ کلنگی را تبدیل به آپارتمانی چند طبقه می‌کند. در نهایت شما با سازنده در سودی که از این ساخت و ساز به دست می‌آید شریک می‌شوید.

 

فواید مشارکت در ساخت:

الف – مزایای مشارکت در ساخت برای مالک:

تمامی مزایای احتمالی قرارداد مشارکت در ساخت برای مالک، وابسته به نحوه عملکرد و تخصص سازنده، و مکان ملک است. در صورتی مساعد بودن شرایط و عملکرد درست سازنده، مالک می‌تواند از مزایای زیر بهره‌مند شود:

  • افزایش استحکام بنا
  • نوسازی بنا
  • ساخته شدن ملک بر اساس سلیقه و خواست مالک
  • کاهش هزینه‌های نگهداری از ساختمان و تعمیر آن
  • کسب سود بالاتر از فروش ملک
  • عدم درگیری در پروسه ساخت ساختمان

 

۱- افزایش استحکام بنا:

اولین و شاید یکی از مهم‌ترین فواید مشارکت در ساخت این است که منجر به بازسازی بافت فرسوده‌ شهرها می‌شود. خانه‌های کلنگی معمولاً عمری بالای ۲۵ سال دارند؛ این در حالی است که ۲۵ سال پیش قوانین ساخت ساختمان به اندازه‌ امروز مدون نبوده و از طرفی نظارت چندانی هم بر اجرای دقیق آن‌ها وجود نداشته است.

کسی نیست که نداند ایران روی کمربند زلزله قرار دارد؛ به همین دلیل لازم است ساختمان‌ها در ایران در برابر زلزله مقاوم باشند. آیین‌نامه ۲۸۰۰، که در حال حاضر معیار اصلی برای تعیین مقاوم بودن یا نبودن ساختمان‌ها در برابر زلزله است، اولین بار در سال ۱۳۶۷ تصویب شده است. این آیین‌نامه تا به امروز پیشرفت بسیار زیادی داشته و اصلاحات زیادی روی آن انجام شده است.

بر اساس این آیین‌نامه ساختمان‌ها در هر منطقه برای زلزله‌هایی که احتمال رخ دادنشان تا ۹۰ درصد است طراحی می‌شوند. در گذشته این آیین‌نامه چندان جدی گرفته نمی‌شد، اما امروزه سازمان نظام مهندسی بر اجرای دقیق و کامل آن اصرار زیادی دارد. به همین دلیل تقریبا می‌توان ادعا کرد که ساختمان‌های قدیمی در برابر زلزله‌های قدرتمند چندان مقاوم نیستند. مشارکت در ساخت برای افرادی که سرمایه بازسازی خانه‌هایشان را ندارند این امکان را فراهم می‌آورد تا بتوانند خانه‌ای امن در برابر زلزله داشته باشند.

البته به این نکته هم باید توجه کرد که فقط مقاومت در برابر زلزله را نباید به عنوان معیاری از استحکام بنا در نظر بگیریم. یکی از مواردی که تقریبا تمامی ساختمان‌های قدیمی با آن درگیر هستند، موضوع نشست و آن هم نشست نامتقارن سازه است. این نشست‌ها می‌توانند باعث ایجاد ترک‌های ریز یا بزرگ و خطرناک شوند و جان ساکنین را به خطر بیندازند. در گذشته موضوعات مربوط به شالوده‌ ساختمان و مقاومت خاک جدی گرفته نمی‌شد که در صورت بازسازی ساختمان بر اساس مقررات جدید و استانداردهای فعلی، می‌توان از مشکلات مربوط به نشست ساختمان نیز جلوگیری کرد.

۲- نوسازی بنا:

ساختمان‌های کلنگی معمولاً وجهه‌ زیبایی ندارند. این موضوع دو اثر منفی دارد:

اولاً باعث زشت شدن نمای شهر می‌شود.

 ثانیاً روی اعتماد به نفس ساکنین خانه تاثیر می‌گذارد.

بازسازی ساختمان با کمک مشارکت در ساخت می‌تواند هم چهره‌ شهر را زیبا کند و هم باعث شود مالک احساس خوبی به خانه‌ای که در آن زندگی می‌کند داشته باشد و زیبایی ساختمان را افزایش دهد.

مشارکت در ساخت را میتوان یکی از پایه های نوسازی بافت های فرسوده دانست. البته قرارداد مشارکت برای زمین های خالی که در آن ها هیچ بنایی موجود نیست هم قابل انعقاد است.

۳- ساخته شدن ملک بر اساس سلیقه و خواست مالک(استفاده از امکانات روز):

ساختمان‌های قدیمی امکانات قدیمی دارند. پادرد و کمردرد این روزها عضو جدانشدنی از خانواده‌های ایرانی شده که باعث می‌شود افراد وقتی به میان‌سالی قدم می‌گذارند نتوانند بدون درد از پله‌ها یا دستشویی ایرانی استفاده کنند.

با بازسازی علاوه بر افزایش زیبایی ساختمان، می‌توان برای ساختمان آسانسور یا دستشویی فرنگی در نظر گرفت. بسیاری از ساختمان‌های قدیمی از مشکلات مربوط به فاضلاب، بوی بد آن و حشرات رنج می‌برند که ناشی از طراحی غیراصولی شبکه فاضلاب خانه است. بعضی از ساکنین آپارتمان‌های قدیمی شکایت دارند که صدای هر قدمِ همسایه‌ بالایی در خانه‌شان شنیده می‌شود. بسیاری از سیستم گرمایش غیر اصولی خانه شکایت دارند و به خاطر طراحی بد مجبورند سالانه هزینه زیادی بابت گرمایش خانه پرداخت کنند و در نهایت هم نتیجه‌ مطلوب حاصلشان نمی‌شود.

این‌ها چند مورد جزئی از مشکلات مربوط به امکانات خانه‌های کلنگی بود. با بازسازی خانه‌های کلنگی می‌توان از شر چنین مشکلاتی خلاص شد، خانه را به امکانات روز مجهز کرد و چند سال زندگی در این دنیا را با آسایش سپری کنیم.

۴- کسب سود بالاتر از فروش ملک(افزایش سرمایه و ارزش ملک):

اگر بخواهید خانه‌ کلنگی خود را بفروشید عملا به خاطر خود بنا نمی‌توانید هیچ پولی از خریدار بگیرید و انگار دارید زمین خام را به خریدار می‌فروشید. این در حالی است که اگر بعد از فروش بخواهید خانه‌ دیگری (طبیعتاً نوساز) بخرید، علاوه بر قیمت زمین، باید هزینه‌ ارزش بنا را هم به فروشنده پرداخت کنید. در واقع دو برابر ضرر کرده‌اید: یک بار از ارزش بنای خانه‌ کلنگی خود صرف نظر کرده‌اید و بعد ارزش خانه‌ نوساز را به فروشنده پرداخت کرده‌اید.

با مشارکت در ساخت می‌توانید این مشکل را حل کنید. وقتی خانه‌تان را بازسازی می‌کنید عملا دارید باعث افزایش سرمایه خود می‌شوید و حتی اگر نخواهید خودتان در آن خانه زندگی کنید، از فروش آن سود بسیار بیشتری عایدتان می‌شود. حتی فرزندانتان نیز از این اقدام هوشمندانه ‌شما بهره می‌برند و این هم قطعاً یکی از فواید مشارکت در ساخت است.

۵- کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری ساختمان و مصرف انرژی:

خانه‌های کلنگی هر روز ایراد جدیدی پیدا می‌کنند که باید هزینه و وقتی را صرف تعمیرشان بکنید. تازه بعد از تعمیر باز هم مثل روز اولشان نمی‌شوند چون به هر حال فرسوده شده‌اند. علاوه بر این مصرف انرژی در خانه‌های قدیمی بالاست. مثلا خانه‌های کلنگی پنجره‌های دوجداره ندارند، در نتیجه انرژی زیادی هدر می‌رود. سیستم گرمایش از کف ندارند بنابراین باید انرژی زیادی مصرف کنید تا خانه گرم شود. ممکن است موتورخانه قدیمی باشد و مصرف انرژی بالایی داشته باشد و… . همه‌ این مسائل در نهایت خودشان را در قبض‌های برق و آب و گاز نشان می‌دهند. با بازسازی اصولی خانه می‌توانید در این هزینه‌ها صرفه‌جویی کنید و افزایش استحکام بنا را به ارمغان بیاورید.

۶- تبدیل سریع به نقدینگی:

برای خانه‌های کلنگی به سختی خریدار پیدا می‌شود و این در حالی است که خانه‌های نوساز همیشه مشتری خودشان را دارند. اگر بخواهید سرمایه‌تان (خانه) را سریعا به پول نقد تبدیل کنید، یکی از بهترین راه‌ها بازسازی و نوسازی ملک است.

موارد بالا فقط بخشی از فواید بازسازی خانه‌های فرسوده بود که مشارکت در ساخت فرآیند آن‌ را بسیار ساده کرده است. البته این قرارداد مانند هر قراردادی خطرات و ریسک‌های خاص خودش را دارد که اگر نکات احتیاطی را رعایت کنید می‌توانید تجربه‌ی خوبی از این مشارکت داشته باشید.

ب – مزایای مشارکت در ساخت برای سازنده:

از طرفی دیگر، بدون شک قراردادهای مشارکت در ساخت می‌توانند برای سازنده نیز مزایای زیادی به همراه داشته باشند که این نوع قرارداد را متمایز از ساخت و سازهای عادی می‌کنند:

  • تقسیم ریسک ساخت ساختمان بین طرفین قرارداد
  • کاهش هزینه‌های مورد نیاز برای سرمایه‌گذاری اولیه

 

مفاد و نحوه نوشتن قرارداد مشارکت در ساخت:

برای تنظیم و نوشتن یک قرارداد مشارکت در ساخت بی نقص، ضروری است که به تمام جزئیات و مفاد قرارداد تسلط کامل داشته باشید. مواردی که باید حتما در قرارداد مشارکت در ساخت ذکر شوند:

  • مشخصات و موضوع دقیق قرارداد
  • آورده‌ طرفین قرارداد (ارزش ملک و هزینه ساخت)
  • سهم الشرکه طرفین قرارداد
  • تعهدات طرفین
  • ضمانت اجرایی
  • خسارت تاخیر یا عدم انجام کار
  • تعیین داور
  • شرایط فسخ قرارداد
  • مدت قرارداد
  • نحوه انتقال سند
  • راهکار برای مشکلات احتمالی

 

قوانین و شرایط مشارکت در ساخت:

تصور کنید که شما خانه‌ای بسیار قدیمی و به اصطلاح کلنگی دارید که قصد تخریب آن را داشته و می‌خواهید به جای آن یک آپارتمان چند طبقه بسازید. انجام این کار نیاز به دانش و تخصص در زمینه ساخت ساختمان دارد که ممکن است شما هیچ کدام از این موارد را نداشته باشید. در این صورت، می‌توانید با یک سازنده شریک شده و وارد یک قرارداد مشارکت در ساخت شوید.

در مشارکت ساخت، شما به عنوان مالک تمام سرمایه خود (ملک) را در اختیار سازنده قرار می‌دهید؛ در عوض سازنده تمام هزینه‌های ساخت و ساز و دانش خود را به عنوان سرمایه وارد این مشارکت می‌کند.

  • سازنده باید برای مدت ساخت، جای مناسبی برای زندگی مالک فراهم کند و هزینه‌های یک‌ساله آن را بدهد.
  • سازنده مسئولیت کامل در قبال هرگونه خسارت ناشی از عملیات ساخت را بر عهده می‌گیرد.
  • بیمه تأمین اجتماعی کارگران و مسئولیت مدنی ناشی از عملیات ساخت بر عهده سازنده می‌باشد.

قراردادهای مشارکتی نوعی قرارداد حقوقی با اثرات قانونی است؛ بنابراین در انعقاد آنها باید به برخی از قوانین موضوعه توجه شود. در مجموع این قوانین خاص را قوانین مشارکت می نامند. از جمله مهم ترین قوانینی که بر قراردادهای مشارکت در ساخت اثر می گذارند به شرح زیر است:

  • قوانین شهرداری
  • قوانین ثبتی و تفکیک و افراز سند
  • قوانین مهندسی و مقررات ملی ساختمان
  • قوانین بیمه
  • قانون کار
  • سایر قوانین مدنی و جزایی

بد نیست بدانید در میان انواع قانون مشارکت در ساخت آپارتمان که نام بردیم؛ یک قانون بیشترین تاثیر را بر قراردادهای مشارکتی می گذارد و آن هم چیزی نیست جز قانون پیش فروش ساختمان و آیین نامه اجرایی قانون پیش فروش ساختمان.

لازم به تذکر است پروژه های مشارکتی باید با یک قرارداد محکم، شفاف و صد البته قانونی انجام گیرد. نا آگاهی نسبت به قوانین مشارکت در ساخت ساختمان تبعات ناگواری به همراه خواهد داشت. از جمله آن می توان به زندان، ورشکستگی، بی خانمانی و… اشاره کرد. به صراحت می توان گفت که مشارکت در ساخت و ساز جزو پیچیده ترین قراردادهای شراکتی است. به طوری که بیشترین دعاوی طرح شده در دادگستری به دلیل اختلافات ناشی از همین قراردادها می‌باشد.

با این تفاسیر قرارداد مشارکت باید در نهایت دقت تنظیم شود. به نحوی که کلیه حقوق و تعهدات طرفین در آن پیش بینی گردد. به اضافه این که قوانین و مقررات مختلف با یکدیگر ترکیب شده و در قرارداد منعکس شود.

 

نکات مهم در قرارداد مشارکت در ساخت:

 

پیش از عقد قرارداد مشارکت در ساخت، نکات زیر را در نظر بگیرید:

  1. متراژ دقیق زمین یا ملک و ارزش دقیق آن باید پیش از عقد قرارداد تعیین شود.
  2. در هنگام محاسبه درصد سود طرفین، باید تغییرات قیمت مسکن و تورم آن در نظر گرفته شود.
  3. هزینه‌های ساخت و ساز باید براساس شهر و منطقه ساخت ملک تخمین زده شود.
  4. تمام وظایف طرفین باید در قرارداد مشارکت در ساخت ثبت شود.
  5. در صورتی که یک طرف قرارداد در انجام وظایف خود کوتاهی کند، طرف دیگر اجازه فسخ قرارداد مشارکت در ساخت را دارد.
  6. از گرفتن سفته خودداری کرده و به جای آن از چک‌های معتبر بانکی استفاده کنید.
  7. در صورت فوت مالک در حین انجام قرارداد، وارث وی موظف است تا قرارداد را به پایان برساند.
  8. تاریخ شروع و پایان کار را در قرارداد درج نمایید.
  9. از دادن اختیار تام به سازنده خودداری کنید.
  10. بهتر است که قرارداد مشارکت در ساخت در دفاتر حقوقی و یا اسناد رسمی منعقد شود.
  11. حق واگذاری قرارداد را سلب کنید.
  12. عبارت “قرارداد مشارکت در ساخت” را در بالای تمامی صفحات قرارداد خود قرار دهید.
  13. بهتر است با سازنده‌ای قرارداد ببندید که دارای پروانه اجرا باشد.
  14. وضعیت و ترتیب پارکینگ‌ها و انباری‌ها باید در قرارداد مشارکت در ساخت قید شود.
  15. ذکر «این قرارداد طبق ماده ۱۰ قانون مدنی با علم و آگاهی کامل طرفین نسبت به مورد معامله و مفاد قرارداد تنظیم و امضا شده است» ضروری است.
تفاوت ارزیاب خسارت بیمه با کارشناس بیمه

تفاوت ارزیاب خسارت بیمه با کارشناس بیمه

تفاوت ارزیاب خسارت بیمه با کارشناس بیمه

تفاوت ارزیاب خسارت بیمه با کارشناس بیمه

کارشناس بیمه :

کارشناس بیمه به شخصی گفته می‌شود که درخواست های متقاضیان بیمه را بررسی نموده و علاوه بر این که تعیین می‌کند مقدار پوشش بیمه برای هدف بیمه گذار چقدر است، مبلغ حق بیمه که بیمه گذار باید پرداخت نماید را نیز تعیین می‌کند.

 

ارزیاب خسارت بیمه :

در زمانی که خسارتی برای فرد بیمه شده بروز می‌کند، شرکت بیمه باید شخصی را اعزام نماید تا تعیین کند که آیا جبران این خسارت بر عهده بیمه است یا خیر و همچنین میزان خسارت تا چه میزان بوده است. به این فرد، ارزیاب خسارت بیمه گفته می‌شود.

 

تفاوت ارزیاب خسارت بیمه با کارشناس بیمه :

  • از آن جایی که ارزیاب خسارت بیمه باید به نوعی کار داوری را انجام دهد، لذا انتخاب ارزیاب می‌تواند بر عهده بیمه گذار باشد در حالی که کارشناس بیمه از طرف خود شرکت بیمه انتخاب می‌شود.
  • کارشناس تنها وظیفه دارد که میزان خسارت را برآورد نموده و به شرکت بیمه اطلاع دهد در حالی که ارزیاب خسارت بیمه وظیفه پیگیری و رسیدگی به کار پرونده تا زمان تعیین خسارت قابل پرداخت توسط بیمه را بر عهده دارد.
ارزیاب خسارت بیمه ای
بیمه مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان

بیمه مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان

بیمه مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان

بیمه مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان :

طبق قوانین جاری کشور کلیه کارفرمایان در برابر حوادث احتمالی که ممکن است در حین کار برای کارکنان رخ دهد مسئول هستند. در قانون‌کار، حفظ سلامت کارکنان و پیشگیری از وقوع بیماری و یا حوادث احتمالی از درجه اهمیت بسیار بالایی برخوردار است، به همین دلیل و برای صیانت از نیروی انسانی کشور، قانون گذار تکالیف فراوانی را برای کارفرمایان پیش بینی کرده است. برخی از این تکالیف عبارتند از :

 رعایت اصول ایمنی در مراحل ساخت کارگاه و بهره برداری از ماشین آلات‌، انجام آزمایش های قبل از استخدام‌، تهیه و در اختیار قراردادن وسایل حفاظتی و بهداشت فردی‌، آموزش چگونگی کاربرد وسایل مذکور‌، نظارت مستمر بر رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی توسط کارکنان‌.

در صورت عدم رعایت تکالیف قانونی از سوی کارفرما و وقوع حادثه منتهی به صدمه بدنی کارگر، دادگاه بر اساس نظر بازرس اداره کار، کارفرما را علاوه بر مجازات های مندرج در فصل یازدهم قانون کار به پرداخت دیه به کارگر صدمه دیده و یا به بازماندگان ایشان محکوم خواهد کرد. بیمه مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان با حمایت از کارفرما پس از دریافت رضایت از کارگر یا خانواده ایشان دیه کارگر صدمه دیده و یا فوت شده را پرداخت خواهد کرد .

 

موضوع بیمه:

موضوع بیمه عبارت است از مسئولیت مدنی بیمه‌گذار و یا عوامل اجرایی وی (که مشخصات آنها در بیمه‌نامه و یا الحاقیه آن درج گردیده است) در قبال صدمات بدنی که به علت وقوع حادثه تحت پوشش بیمه در کارگاه (مکان فعالیت) به کارکنان وارد شود.

 

فعالیت تحت پوشش بیمه : 

فعالیتی است که بر اساس اظهار کتبی بیمه گذار در فرم پیشنهاد بیمه، در کارگاه(مکان فعالیت) انجام می‌شود.

 

حادثه موضوع بیمه: 

هر نوع رخدادی که حین یا به مناسبت انجام فعالیت تحت پوشش بیمه در مدت بیمه اتفاق افتاده و موجب وارد آمدن صدمه بدنی به کارکنان و یا فوت آنها شود.

 

کارکنان : 

افرادی که طبق قانون کار یا سایر قوانین و مقررات کشور به عنوان کارگر یا کارمند بیمه گذار فعالیت می نمایند. در صورتی که مسئولیت عوامل اجرایی بیمه گذار تحت پوشش بیمه قرار گرفته باشد، کارکنان آنها نیز مشمول این تعریف می‌گردند.

 

کارگاه : 

محدوده ای که کارکنان حسب درخواست بیمه گذار و به مناسبت انجام فعالیت تحت پوشش بیمه در آن جا انجام وظیفه می نمایند و نشانی آن در شرایط خصوصی بیمه نامه درج شده است. محل استراحت، غذاخوری و نظافت کارکنان و امثال آن که برای استفاده کارکنان ایجاد شده است نیز جزو محل فعالیت محسوب می‌شود.

 

صدمه بدنی :

هر نوع صدمه به بدن که بر اساس قانون مجازات اسلامی مشمول دیه و یا ارش بوده و در اثر وقوع حادثه تحت پوشش این بیمه ایجاد شده باشد.

 

خسارت :

دیه یا ارش ناشی از صدمه بدنی یا فوت کارکنان و همچنین هزینه پزشکی آنها حداکثر تا میزانی که در شرایط خصوصی بیمه نامه تحت پوشش قرار گرفته است، مشروط بر آنکه طبق رای مراجع قضایی، بیمه گذار محکوم به پرداخت آن شده باشد.

ارزیاب خسارت بیمه ای

ارزیابی خسارت در بیمه های مهندسی

ارزیابی خسارت در بیمه‌های مهندسی

ارزیاب خسارت یک شخصیت مستقل حقیقی یا حقوقی است که صلاحیت و تخصص لازم را جهت رسیدگی به پرونده خسارت بیمه ای دارد. به طور کلی وظایف ارزیاب خسارت به شرح زیر است:

اولین و مهمترین وظیفه ارزیاب، بررسی علت حادثه و تطابق آن با مفاد بیمه نامه و تصمیم در خصوص پوشش یا عدم پوشش حادثه مذکور در بیمه نامه می باشد. در ادامه ارزیاب موظف به بررسی ادعای بیمه گزار در خصوص خسارت و در نهایت ارائه گزارش و  تعیین مبلغ خسارت قابل پرداخت در تطابق با مفاد بیمه نامه می باشد.

معمولا در ارزیابی خسارت مراحل زیر توسط ارزیاب انجام می شود:

  • بازدید میدانی از محل خسارت و بررسی و ارزیابی میزان آسیب
  • ثبت و ضبط مدارک و شواهد و تصویر برداری از مواضع خسارت
  • بررسی و پیشنهاد مناسبترین روش برای بازسازی
  • درخواست مدارک مورد نیاز جهت تدقیق در برآورد خسارت
  • پردازش اطلاعات و تهیه گزارش نهایی

در کشور ما، متولی تایید صلاحیت ارزیابان خسارت، بیمه مرکزی بوده که داوطلبان پس از قبولی در آزمون کتبی و مصاحبه شفاهی و گذراندن دوره‌های لازم، موفق به دریافت گواهینامه ارزیابی خسارت در رشته مورد تقاضا می‌گردند. قوانین و ضوابط ارزیابی خسارت در آیین نامه شماره ۸۵ مصوب شورای عالی بیمه (از ارکان بیمه مرکزی) تدوین شده است. در این آیین نامه وظایف ارزیابی بدین شرح عنوان شده:

  • بررسی و تحقیق در خصوص علت بروز حادثه
  • تعیین مقدار خسارت
  • تشخیص میزان تعهد بیمه گر طبق شرایط بیمه نامه
  • مذاکره برای تعدیل و تسویه خسارت بیمه ای

لازم به ذکر است در آیین نامه ۸۵ مشخص شده که ارزیاب خسارت میتواند از طرف بیمه گر (شرکت بیمه) یا بیمه گزار انتخاب گردد اما در عرف بین الملل به ارزیابی که از طرف بیمه گر انتخاب شده Loss Adjuster و به ارزیاب منتخب بیمه گزار Loss Assessor اطلاق شده و وظایف آنها اندکی متفاوت می‌باشد.

در کشور ما ارزیابی خسارت به زمینه‌های تخصصی باربری، مهندسی، درمان، اتومبیل، مسئولیت و آتش‌سوزی تقسیم شده که هر شخص میتواند تنها در یک زمینه تخصصی گواهینامه دریافت کند. متولی برگزاری آزمون کتبی، پزوهشکده بیمه بوده که زیر نظر بیمه مرکزی، فعالیت می‌کند.

ارزیاب خسارت بیمه ای
1 2 3 4
facebook print